Молия яке аз унсурҳои муҳими низоми иқтисодӣ буда, дар таъмини рушди устувор ва суботи иқтисодӣ нақши ҳалкунанда мебозад. Дар шароити муосир, ки иқтисоди ҷаҳонӣ бо таҳдидҳо ва тағйироти пайваста рӯ ба рӯ аст, масъалаи идоракунии самараноки молия аҳамияти махсус пайдо менамояд. Суботи иқтисодӣ бидуни сиёсати дурусти молиявӣ ғайриимкон мебошад.

Суботи иқтисодӣ маънои рушди мунтазам, сатҳи пасти таваррум, устувории асъор ва таъмини тавозуни буҷетиро дорад. Дар ин раванд, молия ҳамчун абзори асосии танзими равандҳои иқтисодӣ истифода мешавад. Давлат тавассути сиёсати молиявӣ, аз ҷумла ташаккул ва иҷрои буҷет, ҷамъоварии андоз ва тақсимоти захираҳои молиявӣ ба рушди соҳаҳои афзалиятнок мусоидат менамояд.

Яке аз вазифаҳои муҳими молия таъмини устувории буҷети давлатӣ мебошад. Буҷети мутавозин имкон медиҳад, ки давлат уҳдадориҳои иҷтимоии худро иҷро намуда, маориф, тандурустӣ, илм ва инфрасохторро рушд диҳад. Идоракунии дурусти хароҷот ва назорати қатъии молиявӣ омили асосии пешгирии буҳронҳои иқтисодӣ ба шумор меравад.

Сиёсати андоз низ ҷузъи муҳими сиёсати молиявӣ буда, ба фаъолияти иқтисодӣ таъсири мустақим мерасонад. Андозбандии одилона ва шаффоф ба рушди соҳибкорӣ, ҷалби сармоягузорӣ ва афзоиши ҷойҳои корӣ мусоидат мекунад. Дар натиҷа, заминаи боэътимоди суботи иқтисодӣ фароҳам мегардад.

Дар таъмини суботи иқтисодӣ нақши бозори молиявӣ низ назаррас аст. Бонкҳо, муассисаҳои қарзӣ ва дигар сохторҳои молиявӣ бо ҷалби пасандозҳо ва пешниҳоди қарз ба рушди истеҳсолот ва соҳибкорӣ мусоидат менамоянд. Системаи боэътимоди бонкӣ эътимоди аҳолӣ ва сармоягузоронро таҳким мебахшад.

Илова бар ин, молия дар танзими равандҳои иҷтимоӣ низ саҳми калон дорад. Тавассути маблағгузории барномаҳои иҷтимоӣ давлат сатҳи зиндагии аҳолиро баланд бардошта, нобаробарии иҷтимоиро коҳиш медиҳад. Ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ, дастгирии табақаҳои осебпазир ва таъмини шуғли аҳолӣ аз самтҳои муҳими сиёсати молиявӣ ба ҳисоб мераванд.

Дар шароити ҷаҳонишавӣ ва буҳронҳои молиявии ҷаҳонӣ, идоракунии хавфҳои молиявӣ аҳамияти махсус пайдо мекунад. Давлатҳо бояд захираҳои молиявии худро оқилона истифода бурда, барои муқовимат ба буҳронҳои эҳтимолӣ омода бошанд. Захираҳои асъорӣ, сиёсати қарзи давлатӣ ва назорати бозорҳои молиявӣ дар ин раванд нақши муҳим мебозанд.

Ҳамзамон, рушди технологияҳои рақамӣ ба низоми молиявӣ таъсири назаррас мерасонад. Молияи рақамӣ, пардохтҳои ғайринақдӣ ва хизматрасониҳои электронии бонкӣ шаффофият ва самаранокии муносибатҳои молиявиро афзоиш медиҳанд. Ин равандҳо ба таҳкими суботи иқтисодӣ мусоидат намуда, имкониятҳои нави рушдро фароҳам меоранд.

Хулоса, молия омили асосии таъмини суботи иқтисодӣ мебошад. Сиёсати молиявии дуруст, идоракунии самараноки буҷет, сиёсати андози одилона, рушди бозори молиявӣ ва татбиқи технологияҳои муосир метавонанд рушди устувор ва амнияти иқтисодии давлатро таъмин намоянд. Аз ин рӯ, омӯзиши амиқи масъалаҳои молиявӣ барои донишҷӯён ва мутахассисони оянда аҳамияти ниҳоят калон дорад.

Ҷаҳонгир ОДИНАЕВ,

донишҷӯи курси 4-уми ихтисоси кори бонкии ДДМИТ