«Фарҳанги баланди оиладорӣ асоси ҷомеаи мутамаддин ва давлати пешрафта мебошад».

Эмомалӣ Раҳмон

Оила яке аз муқаддастарин арзишҳои инсонӣ буда, асоси ҷомеаи солим ва давлати устувор ба ҳисоб меравад. Дар муҳити оила инсон тарбия гирифта, соҳиби маънавиёт, ахлоқи ҳамида ва эҳсоси ватандӯстӣ мегардад. Аз ҳамин сабаб, ҳифзи оила ва таҳкими муносибатҳои оилавӣ вазифаи муҳими ҷомеа ва давлат мебошад.

Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ба масъалаи таҳкими оила, ҳифзи ҳуқуқи занону кӯдакон ва баланд бардоштани фарҳанги оиладорӣ таваҷҷуҳи махсус зоҳир мегардад. Давлат барои беҳтар намудани вазъи иҷтимоии оилаҳо ва пешгирии мушкилоти оилавӣ тадбирҳои гуногун меандешад.

Бо мақсади баланд бардоштани масъулияти оиладорӣ ва таҳкими муносибатҳои оилавӣ соли 2015 дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун «Соли оила» эълон гардид. Ин иқдом барои баланд бардоштани маърифати ҳуқуқии шаҳрвандон, пешгирии талоқ ва ҳифзи арзишҳои миллӣ мусоидат намуд.

Бо вуҷуди он ки эълон гардидани «Соли оила» дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ба баланд шудани таваҷҷуҳи ҷомеа ба масъалаи таҳкими муносибатҳои оилавӣ, густариши корҳои тарбиявӣ ва фаъол гардидани чорабиниҳои маърифатӣ мусоидат намуд, аммо таҳлилҳо нишон медиҳанд, ки як қатор мушкилоти вобаста ба устувории оила то ҳол пурра бартараф нагардидаанд.

Аз ин рӯ, метавон гуфт, ки ин иқдом ҳамчун як қадами муҳим дар самти таҳкими арзишҳои оилавӣ ва баланд бардоштани маърифати ҷомеа нақши мусбат бозид, вале ҳалли пурраи масъалаи устувории оила танҳо бо идомаи пайвастаи сиёсати давлатӣ, таҳкими корҳои тарбиявӣ ва баланд бардоштани масъулияти иҷтимоии шаҳрвандон имконпазир мебошад. Аз ҷумла, таъсири омилҳои иҷтимоӣ ва иқтисодӣ, муҳоҷирати меҳнатӣ ва нокифоя будани маърифати оиладорӣ дар баъзе ҳолатҳо ба муносибатҳои оилавӣ таъсири манфӣ мерасонанд.

Сабабҳои асосии вайрон шудани муносибатҳои оилавӣ гуногунанд:

- нофаҳмӣ байни ҳамсарҳо;

- муҳоҷирати меҳнатӣ;

- мушкилоти иқтисодӣ;

- паст будани маърифати оиладорӣ;

- дахолати нодурусти дигарон ба зиндагии оилавӣ;

- беэҳтиромӣ ва зӯроварӣ дар оила.

Барои пешгирии чунин мушкилот баланд бардоштани фарҳанги муошират, эҳтироми байниҳамдигарӣ ва масъулияти падару модар аҳаммияти калон дорад.

Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон як қатор санадҳои ҳуқуқӣ барои ҳифзи оила қабул гардидаанд:

- Кодекси оилаи Ҷумҳурии Тоҷикистон;

- Қонун «Дар бораи пешгирии зӯроварӣ дар оила»;

- Қонун «Дар бораи масъулият барои таълиму тарбияи кӯдак».

Оила мактаби аввалини инсон мебошад. Кӯдак маҳз дар муҳити оила одобу ахлоқ, эҳтиром ба калонсолон, меҳнатдӯстӣ ва дӯст доштани Ватанро меомӯзад. Агар фазои оила солим бошад, ҷомеа низ солим ва пешрафта мегардад.

Тарбияи дурусти фарзандон аз муҳаббат, ғамхорӣ ва масъулияти падару модар вобаста мебошад. Аз ин рӯ, ҳар як оила бояд барои ба камол расидани фарзандони солеҳ ва босавод шароити мусоид фароҳам оварад.

Имрӯз бо рушди технология ва шабакаҳои иҷтимоӣ тарбияи дурусти фарзандон боз ҳам муҳимтар гардидааст. Аз ин рӯ, назорати падару модар, таваҷҷуҳ ба таълиму тарбия ва ҳамкории оила бо муассисаҳои таълимӣ аҳаммияти калон дорад.

Ҳифзи оила масъулияти ҳар як шаҳрванд, ҷомеа ва давлат мебошад. Оилаи солим асоси ҷомеаи пешрафта ва давлати устувор аст. Аз ин рӯ, ҳар яки мо бояд барои таҳкими муносибатҳои оилавӣ, эҳтироми байниҳамдигарӣ, тарбияи дурусти фарзандон ва нигоҳ доштани арзишҳои миллӣ саҳми худро гузорем.

Дар баробари давлат, ҷомеа низ дар таҳкими оила нақши муҳим дорад. Падару модарон, омӯзгорон, фаъолони ҷомеа ва воситаҳои ахбори омма бояд барои тарғиби фарҳанги оиладорӣ ва арзишҳои миллӣ саҳмгузор бошанд.

Эҳтироми калонсолон, муҳаббат байни аъзои оила ва масъулиятшиносӣ аз ҷумлаи омилҳое мебошанд, ки ба устувории оила мусоидат мекунанд.

Ҳифзи оила танҳо вазифаи давлат набуда, балки масъулияти ҳар як узви ҷомеа аст. Танҳо бо таҳкими муҳаббат, эҳтиром ва ҳамдигарфаҳмӣ метавон оилаи солим ва ҷомеаи устувор бунёд намуд. Дар сурати мавҷуд будани оилаҳои солим ҷомеа метавонад ба рушду пешрафт ноил гардад, падару модар, омӯзгорон ва ҷомеа бояд барои тарғиби фарҳанги оиладорӣ ва арзишҳои миллӣ саҳмгузор бошанд.

 

Маҳбуба ҒАФОРОВА,

мутахассиси бахши кор бо духтарону занон