Борҳо Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар суханрониҳо ва Паёмҳои ҳарсолаи худ ба Маҷлиси Олӣ таъкид намудаанд, ки “Муомилоти ғайриқонунии маводи мухаддир боиси афзоиши бемории нашъамандӣ гардида, ба генафонди миллӣ таҳдиди воқеӣ эҷод мекунад”.

Сӯйистифода аз маводи мухаддир як мушкили ҷиддӣ аст, ки ба бисёр одамон дар саросари ҷаҳон таъсир мерасонад. Он метавонад ба афрод, оила ва ҷомеа таъсири харобиовар расонад. Сӯйистифода аз маводи мухаддир истифодаи маводи мухаддири ғайриқонунӣ ё нодуруст истифода бурдани доруҳои таъиншуда мебошад, ки боиси зарари ҷисмонӣ, равонӣ ва иҷтимоӣ мегардад.

Дар Тоҷикистон ҷавобгарии маводи мухаддир ҳам маъмурӣ ва ҳам ҷиноятӣ дорад, ки Кодекси ҳуқуқвайронкунии маъмурӣ (КҲВМ) ва Кодекси ҷиноятӣ (КҶ) онро танзим менамояд.

Пешгирии сӯйистифода аз маводи мухаддир як қадами муҳим дар нигоҳ доштани ҷомеаи солим ва бехатар аст. Кӯшишҳои пешгирӣ бояд ба омӯзонидани афрод, бахусус ҷавонон, дар бораи хатарҳои сӯиистифода аз маводи мухаддир нигаронида шаванд. Волидон, мактаб ва созмонҳои ҷамъиятӣ метавонанд якҷоя барои пешниҳоди маълумот ва захираҳо барои пешгирии сӯиистифода аз маводи мухаддир ҳамкорӣ кунанд.

Яке аз стратегияҳои муассири пешгирӣ ин таъмини маълумот дар бораи хатарҳои марбут ба истеъмоли маводи мухаддир аст. Инро метавон тавассути барномаҳое анҷом дод, ки ба кӯдакон дар бораи таъсири манфии маводи мухаддир ба бадан, ақл ва некуаҳволии иҷтимоӣ таълим медиҳанд. Волидон ва омӯзгорон, инчунин, метавонанд ба ҷавонон дар бораи оқибатҳои истеъмоли маводи мухаддир, аз ҷумла оқибатҳои ҳуқуқӣ ва таъсир ба имкониятҳои оянда маълумот диҳанд.

Стратегияи дигари муҳими пешгирӣ ин таъмини дастгирӣ ва захираҳо ба онҳое мебошад, ки метавонанд дар хатари сӯиистифода аз маводи мухаддир қарор дошта бошанд. Ин метавонад хидматҳои машваратӣ, гурӯҳҳои дастгирӣ ва барномаҳои ҷамъиятиро дар бар гирад, ки барои афроде, ки бо нашъамандӣ мубориза мебаранд, захираҳо ва роҳнамоӣ пешниҳод мекунанд.

Ниҳоят, аъзои ҷомеа метавонанд барои таблиғи муҳити бе маводи мухаддир якҷоя кор кунанд. Инро метавон тавассути ташаббусҳо ба монанди сиёсати ҷои кори бе маводи мухаддир, чорабиниҳои ҷамъиятӣ, ки тарзи ҳаёти солимро таблиғ мекунанд ва барномаҳои назорати маҳалла барои пешгирӣ аз истеъмоли маводи мухаддир ва таблиғи бехатарӣ анҷом дод.

Хулоса, сӯиистифода аз маводи мухаддир мушкили ҷиддӣ аст, ки метавонад барои афрод, оилаҳо ва ҷомеаҳо оқибатҳои манфӣ дошта бошад. Кӯшишҳои пешгирӣ бояд ба огоҳ кардани афрод дар бораи хатарҳои истеъмоли маводи мухаддир, дастгирии онҳое, ки дар хатар қарор доранд ва тарғиби муҳити бидуни маводи мухаддир равона карда шаванд. Бо ҳамкории муштарак, мо метавонем ба пешгирии сӯиистифода аз маводи мухаддир ва бунёди ҷомеаҳои солимтар ва бехатар мусоидат кунем.

Бояд қайд кард, ки Ҳукумати Тоҷикистон аз рӯзи аввали истиқлолият барои пешгирӣ намудани ин “беморӣ”-и вазнин як қатор чорабиниҳои ҷиддӣ андешид. Ҷиҳати амалӣ намудани тадбирҳои сиёсати зиддимухаддиротии кишвар то имрӯз якчанд барномаҳои давлатӣ қабул ва амалӣ гардидаанд, ки натиҷаҳои мусбат дод.

 

Абубакр КАБИРОВ,

н.и.ф.м., дотсенти кафедраи математикаи олии ДДМИТ