Ҳар яки мо номи омӯзгореро дар хотир дорем, ки нахустин ҳарфҳоро ба мо омӯзонд, ба саволҳои зиёдамон бо сабру таҳаммул посух гуфт ва дар лаҳзаҳои душвор ба қобилияту тавоноии мо бовар дошт. Маҳз меҳру муҳаббат, масъулиятшиносӣ ва заҳмати омӯзгорон буд, ки роҳи моро ба сӯи дониш, маърифат ва зиндагии шоиста ҳамвор гардонид.

Рӯзи омӯзгор фурсатест барои арҷгузорӣ ба заҳматҳои аҳли маориф ва сипосгузорӣ ба онҳое, ки тамоми ҳастии худро ба таълиму тарбияи насли наврасу ҷавон мебахшанд. Ин рӯз моро водор месозад, ки нақши бузурги омӯзгорро дар рушди шахсият, ташаккули ҷаҳонбинӣ ва интихоби роҳи дурусти зиндагӣ бештар дарк намоем ва ба чунин инсонҳои фидокор барои меҳнати ҳаррӯзаашон изҳори сипос кунем.

Омӯзгор танҳо дарс намедиҳад. Ӯ ба шогирд тарзи андешидан, шунидани андешаи дигарон, савол додан ва ҳатто аз хатову нокомӣ сабақ гирифтанро меомӯзонад. Дар синфхона шояд масъалаи одии математикӣ ҳал шавад ё матне хонда шавад, аммо маҳз дар ҳамин лаҳзаҳо хонанда масъулият, эътимод ба худ ва хоҳиши омӯхтанро пайдо мекунад. Самари кори омӯзгор аксар вақт баъд аз солҳои зиёд - дар интихоби касб, муносибат бо дигарон ва рафтори шогирд равшан мегардад.

Дар суханронии ироагардидаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бахшида ба Рӯзи дониш ба нақши омӯзгор дар тарбияи насли наврас таваҷҷуҳи махсус зоҳир гардида, таъкид шудааст, ки «омӯзгорон - неруи тавонои тарбия ба шумор мераванд». Ин андеша моро ёдрас мекунад, ки таълиму тарбия дар мактаб аз ҳам ҷудо нестанд. Омӯзгори хуб ҳам мазмуну моҳияти фанро мефаҳмонад ва ҳам бо муносибати одилона, гуфтори боэҳтиром ва рафтори намунавии худ ба шогирд таъсир мерасонад.

Имрӯз ҷаҳон босуръат тағйир меёбад. Китобҳои электронӣ, воситаҳои рақамӣ ва зеҳни сунъӣ роҳҳои дастрасӣ ба маълумотро ба маротиб зиёд кардаанд. Вале фаровонии маълумот худ ба худ маънои донишро надорад. Хонанда бояд манбаи боэътимодро шиносад, далелҳоро санҷад, иттилооти дурусту нодурустро аз ҳам фарқ кунад ва натиҷаи андешаи худро бо забони хеш баён намояд. Дар ин раванд роҳнамоии омӯзгор аҳамияти худро нигоҳ медорад. Технология метавонад ба раванди таълим кумак расонад, агар омӯзгор онро бо ҳадафи равшан ва бо назардошти синну солу ниёзҳои шогирдон истифода барад.

Такмили маҳорати касбии омӯзгорон, истифодаи усулҳои самарабахши таълим, таҳияи китобҳои дарсии муосир, муҷаҳҳаз гардонидани синфхонаҳо ва фароҳам овардани муҳити мусоиди таълим ба омӯзгор имконият медиҳанд, ки шогирдонро ҳамчун мутахассисони ояндасоз тарбия намуда, ба натиҷаҳои боз ҳам беҳтар ноил гардад.

Арҷгузорӣ ба омӯзгор танҳо бо табрикот маҳдуд намешавад. Ҷомеа метавонад ба ӯ бо фароҳам овардани шароити муносиби кор, китобу маводи таълимии зарурӣ, имконияти такмили ихтисос ва эҳтиром ба вақти меҳнаташ кумак расонад. Ҳамкории падару модар бо муассисаи таълимӣ низ аҳамияти калон дорад. Вақте оила ба раванди таълиму тарбия таваҷҷуҳ зоҳир мекунад ва дар хона барои хондану омӯхтан муҳити ором фароҳам меорад, шогирд бештар муваффақ мешавад. Масъулияти таълиму тарбия кори муштараки муассисаи таълимӣ ва оила мебошад.

Нақши омӯзгор махсусан дар тарбияи ахлоқии ҷавонон равшан мегардад. Донишҷӯ дар донишгоҳ танҳо донишҳои назариявиро аз худ намекунад: ӯ бо ҳамкурсон ҳамкорӣ мекунад, фарҳанги муоширатро меомӯзад ва арзиши ростқавлӣ, меҳрубонӣ, масъулият ва эҳтиромро дар амал дарк менамояд. Омӯзгоре, ки ба ҳар як шогирд бо инсофу эҳтиром муносибат мекунад, дарси муҳимеро меомӯзонад, ки дар саҳифаи ягон китоб пурра ҷой гирифта наметавонад. Ин гуна сабақ барои зиндагии берун аз муассисаи таълимӣ низ зарур аст.

Омӯзгорон дар муассисаҳои таълимӣ бо шароит ва вазифаҳои гуногун фаъолият мекунанд. Аммо мақсади умумии онҳо як аст: ба инсон барои шинохтани қобилиятҳои худ ва ёфтани роҳи дурусти оянда кумак расонидан. Баъзе шогирдон роҳи илмро интихоб мекунанд, дигарон ба соҳаҳои ҳунар, тиб, кишоварзӣ, иқтисод, технология ё соҳибкорӣ рӯ меоранд. Ҳар кадоми онҳо барои қадамҳои нахустин ба дастгирӣ ва роҳнамоии устод ниёз доранд. Аз ин рӯ, пешрафти ҳар як соҳа ба сифати таълим ва меҳнати аҳли маориф робитаи мустақим дорад.

Барои он ки меҳнати омӯзгор самараи бештар диҳад, ба андешаи хонанда низ бояд ҷой дода шавад. Дарсе, ки дар он хонанда метавонад озодона савол диҳад, роҳи ҳалли худро пешниҳод кунад, андешаи хешро баён намояд ва хатои худро дарк кунад, шавқу рағбати ӯро ба дониш бедор месозад. Ин малака дар замоне, ки касбҳо, технологияҳо ва воситаҳои кор пайваста тағйир меёбанд, арзиши махсус дорад. Ҳар қадар муассисаи таълимӣ барои кунҷковӣ, омӯзиши мустақилона, эҷодкорӣ ва кори гурӯҳӣ имконият фароҳам оварад, ҳамон қадар шогирдон барои зиндагии мустақилона ва фаъолияти касбӣ омодатар мешаванд.

Дар арафаи Рӯзи омӯзгор хуб аст, ки ҳар хонанда, донишҷӯ ва хатмкунанда аз худ бипурсад: Кадом сухан ё насиҳати устод роҳи маро равшантар кард? Посухи ин савол метавонад як номаи самимӣ, як дидори кӯтоҳ ё як сухани одии «ташаккур» бошад. Барои омӯзгор дидани он ки шогирд донишҳои андӯхтаашро дар зиндагӣ дуруст истифода мебарад ва ҳамчун инсони масъул ба камол мерасад, қадрдонии бузургтарин аст. Эҳтиром ба устод пеш аз ҳама дар чунин муносибатҳои одӣ, самимӣ ва инсонӣ зоҳир мегардад.

Рӯзи омӯзгор ба ҳамаи устодоне, ки бо сабр, дониш ва муҳаббат дарҳои маърифатро ба рӯйи хонандагону донишҷӯён мекушоянд, муборак бод!

Бигзор меҳнати пуршарафи онҳо ҳамеша дар ҷомеа қадру манзалати баланд дошта бошад, шароити корашон рӯз ба рӯз беҳтар гардад ва ҳар як шогирди кунҷкову муваффақ ба онҳо неруи нав бахшад. Зеро ояндаи ободи кишвар аз насли донишманд, соҳибмаърифат ва масъулиятшинос оғоз меёбад ва дар паҳлуи ҳар як шахсияти муваффақ омӯзгоре меистад, ки замоне ба ӯ бовар кардааст.

Толибшо ҲАМЗАЕВ,

эдвайзер оид ба таълими факултети иқтисоди рақамӣ ва технологияҳои инноватсионии ДДМИТ