Дар ҷаҳони муосир терроризм ва экстремизм яке аз таҳдидҳои ҷиддӣ ба амнияти давлатҳо, суботи ҷомеа ва зиндагии осоиштаи мардум ба ҳисоб мераванд. Ин зуҳуроти номатлуб ба ҳаёти инсон, истиқлолияти давлатҳо, ваҳдати миллӣ, иқтисодиёт ва рушди устувори ҷомеа зарари ҷиддӣ мерасонанд. Аз ин рӯ, мубориза бар зидди терроризм ва экстремизм вазифаи муҳим ва масъулияти ҳар як шаҳрванди ҷомеа мебошад.

Терроризм зуҳуроти хатарноки зӯроварӣ буда, бо мақсади тарсонидани аҳолӣ, фишор овардан ба мақомоти давлатӣ ё расидан ба ҳадафҳои ғайриқонунӣ истифода мешавад. Амалҳои террористӣ боиси ҳалокати одамони бегуноҳ, харобшавии иншоот, вайрон гардидани тартиботи ҷамъиятӣ ва паҳн шудани тарсу ҳарос мегарданд.

Экстремизм бошад, ҷонибдорӣ ва тарғиби ақидаву амалҳои ифротиро дар бар мегирад. Хусусан, вақте ки чунин ақидаҳо бо даъват ба зӯроварӣ, барангехтани кинаву адоват ва халалдор намудани амнияти ҷомеа алоқаманд мешаванд, метавонанд ба хатари ҷиддӣ табдил ёбанд. Бояд қайд намуд, ки гуногунандешӣ ва изҳори ақидаи осоишта экстремизм ба ҳисоб намераванд.

Сабабҳои паҳншавии терроризм ва экстремизм гуногунанд. Аз ҷумла, сатҳи пасти маърифати ҳуқуқию сиёсӣ, нодонӣ, мушкилоти иҷтимоию иқтисодӣ, бекорӣ, тарбияи нодуруст ва таъсири муҳити носолим аз омилҳои асосии осебпазир шудани баъзе ҷавонон мебошанд.

Дар замони муосир интернет ва шабакаҳои иҷтимоӣ низ метавонанд барои паҳн намудани ақидаҳои ифротӣ ва маълумоти бардурӯғ истифода шаванд. Баъзе гурӯҳҳои ифротӣ бо истифода аз эҳсосоти динӣ, миллӣ ва иҷтимоии одамон кӯшиш мекунанд, ки онҳоро ба фаъолияти ғайриқонунӣ ҷалб намоянд. Аз ин рӯ, ҳар як шахс бояд маълумоти гирифтаашро санҷида, ба таблиғоти шубҳанок ва даъватҳои зӯроварона бо назари интиқодӣ муносибат кунад.

Оқибатҳои терроризм ва экстремизм бисёр вазнинанд. Пеш аз ҳама, онҳо ба ҳаёт ва саломатии инсонҳо таҳдид намуда, боиси аз даст рафтани ҷони одамони бегуноҳ, пароканда шудани оилаҳо ва азоби равонии кӯдакон мегарданд. Ҳамчунин, ба иқтисодиёт, маориф, фарҳанг ва муносибатҳои ҷамъиятӣ таъсири манфӣ расонида, сулҳу субот ва ваҳдати ҷомеаро халалдор мекунанд.

Ҷумҳурии Тоҷикистон низ мубориза бар зидди терроризм ва экстремизмро яке аз самтҳои муҳими таъмини амнияти миллӣ мешуморад. Таҷрибаи таърихии кишвари мо нишон медиҳад, ки сулҳу субот ва ваҳдати миллӣ неъматҳои бебаҳо мебошанд. Ҳифзи истиқлолияти давлатӣ, дастовардҳои миллӣ ва зиндагии осоиштаи мардум вазифаи муқаддаси ҳар як шаҳрванди кишвар аст.

Дар ин самт ҳамкории давлатҳо, созмонҳои байналмилалӣ, мақомоти ҳифзи ҳуқуқ ва ташкилотҳои ҷамъиятӣ аҳаммияти калон дорад. Ҳамзамон, тамоми чораҳои пешгирикунанда бояд дар доираи қонун ва бо эҳтироми ҳуқуқу озодиҳои инсон амалӣ карда шаванд.

Дар пешгирии терроризм ва экстремизм нақши ҷавонон хеле муҳим аст. Ҷавонон бояд дониш омӯзанд, касбу ҳунар аз худ кунанд, таъриху фарҳанги миллатро эҳтиром намоянд ва дар рӯҳияи ватандӯстӣ, инсондӯстӣ, таҳаммулпазирӣ ва эҳтироми қонун тарбия ёбанд. Шахси босаводу дорои ҷаҳонбинии васеъ метавонад таъсири таблиғоти фиребанда ва ақидаҳои хатарнокро дуруст арзёбӣ намояд.

Оила ва муассисаҳои таълимӣ низ дар ин самт масъулияти калон доранд. Падару модарон бояд ба тарбияи фарзандон, рафтору муносибат ва муҳити иҷтимоии онҳо таваҷҷуҳ зоҳир намоянд. Омӯзгорон бошанд, бояд дар ташаккули ҷаҳонбинии солим, тафаккури мустақил ва маърифати ҳуқуқии хонандагон саҳми арзанда гузоранд.

Ҳар як шаҳрванд бояд аз ҳуқуқу уҳдадориҳои худ огоҳ бошад, қонунҳоро риоя намояд, ба дигарон эҳтиром гузорад ва аз паҳн кардани хабарҳои бардурӯғу маводи ифротӣ худдорӣ кунад. Ҳамчунин, зарур аст, ки дар ҷомеа таҳаммулпазирӣ, ҳамдигарфаҳмӣ ва эҳтироми ақидаву эътиқоди дигарон таҳким ёбад.

Хулоса, терроризм ва экстремизм аз хатарҳои ҷиддии замони муосир буда, мубориза бар зидди онҳо танҳо вазифаи давлат нест, балки масъулияти ҳар як узви ҷомеа мебошад. Танҳо тавассути донишандӯзӣ, маърифат, тарбияи дуруст, риояи қонун, ватандӯстӣ ва ҳамкории ҷомеа метавон пеши роҳи ин зуҳуроти номатлубро гирифт.

Сулҳу субот, ваҳдати миллӣ ва зиндагии осоишта сарвати бебаҳои миллатанд. Ҳифзи онҳо вазифаи муқаддаси ҳар яки мост!

 

М. АМРОХОНЗОДА,

сармутахассиси бахши банақшагирӣ ва дурнамои иқтисодӣ