Коррупсия яке аз мушкилоти мураккаби иҷтимоӣ, сиёсӣ ва иқтисодии ҷомеаи муосир ба ҳисоб меравад. Ин амал метавонад дар шаклҳои гуногун, аз ҷумла ришваситонӣ, ришвадиҳӣ, суиистифода аз мақоми хизматӣ, хешутаборбозӣ ва азхудкнии маблағҳои давлатӣ зуҳур намояд.

Аз нуқтаи назари сотсиологӣ, коррупсия ба коҳиш ёфтани эътимоди ҷомеа нисбат ба ниҳодҳои давлатӣ оварда мерасонад. Ҳангоми паҳн шудани амалҳои коррупсионӣ, шаҳрвандон ба адолати иҷтимоӣ шубҳа мекунанд ва эҳсоси нобаробарӣ афзоиш меёбад. Ин ҳолат метавонад боиси заиф гардидани қонуният ва коста шудани иштироки фаъоли шаҳрвандон дар ҳаёти ҷамъиятӣ гардад.

Дар бахши иқтисодӣ, коррупсия ба рушди устувори иқтисоди миллӣ монеа эҷод мекунад. Зеро сармоягузорӣ кам мешавад, рақобати озод халалдор мегардад ва захираҳои молиявӣ ба таври ғайримақсаднок истифода мешаванд. Тадқиқотҳои иқтисодӣ нишон медиҳанд, ки кишварҳои дорои сатҳи баланди коррупсия одатан рушди сусти иқтисодӣ ва нишондиҳандаҳои пасти иҷтимоӣ доранд.

Аз ҷиҳати ҳуқуқӣ, коррупсия ҳамчун ҷинояти зидди манфиатҳои давлат ва ҷомеа арзёбӣ мешавад. Барои мубориза бо он аксари давлатҳо қонунҳои махсус, механизмҳои назоратӣ ва сохторҳои зиддикоррупсионӣ таъсис додаанд. Самаранокии мубориза бар зидди коррупсия на танҳо ба сахтгирии қонун, балки ба сатҳи маърифати ҳуқуқӣ, шаффофият ва иштироки фаъоли ҷомеаи шаҳрвандӣ низ вобаста аст.

Коррупсия амалест, ки ба тамоми соҳаҳои ҳаёти ҷомеа таъсири манфӣ мерасонад. Пешгирӣ ва коҳиш додани он муносибати ҳамаҷониба, аз ҷумла ислоҳоти институтсионалӣ, таҳкими қонуният, баланд бардоштани фарҳанги ҳуқуқӣ ва рушди ахлоқи шаҳрвандиро талаб мекунад. Танҳо дар чунин шароит метавон ҷомеаи одилона, шаффоф ва пешрафтаро таъмин намуд. Дар ҷамъбаст метавон гуфт, ки коррупсия яке аз монеаҳои асосӣ дар роҳи рушди ҷомеа ва таҳкими давлатдорист. Он ба иқтисод зарар расонида, адолати иҷтимоиро коста мегардонад ва боварии мардумро нисбат ба сохторҳои давлатӣ коҳиш медиҳад.

Мубориза бо коррупсия танҳо вазифаи мақомот нест, балки масъулияти ҳар як шаҳрванди ҷомеа мебошад. Танҳо дар сурате, ки ҳамаи мо қонунро эҳтиром намоем, шаффофиятро риоя кунем ва нисбат ба ин амал бетараф набошем, метавонем сатҳи онро коҳиш диҳем.

 

Қаландар ФАЙЗАЛИЕВ,

ассистенти кафедраи иқтисодиёти молиявӣ ва фаъолияти биржавӣ