Дар замони муосир масъалаи таъмини амнияти миллӣ, ҳифзи сулҳу субот ва пешгирии экстремизм ва терроризм ба яке аз масъалаҳои муҳимми ҷомеаи ҷаҳонӣ табдил ёфтааст. Рушди босуръати технологияҳои иттилоотӣ, густариши шабакаҳои иҷтимоӣ ва афзоиши имкониятҳои иртиботӣ дар баробари паҳлуҳои мусбат, барои паҳншавии андешаҳои ифротӣ, таҳмили ғояҳои харобиовар ва ҷалби ҷавонон ба гурӯҳҳои тундрав имкониятҳои нав ба вуҷуд овардааст. Аз ин рӯ, пешгирӣ ва муқовимат бо ин зуҳуроти номатлуб масъулияти муштараки давлат, ҷомеа, оила ва ҳар як шаҳрванди кишвар мебошад.

Бо ташаббус ва сиёсати хирадмандонаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар кишвар ҷиҳати таъмини амнияти миллӣ, ҳифзи сулҳу субот ва пешгирии ҳар гуна зуҳуроти экстремизм ва терроризм заминаҳои мустаҳками ҳуқуқӣ фароҳам оварда шудаанд. Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун узви фаъоли ҷомеаи ҷаҳонӣ дар самти муқовимат ба терроризм ва экстремизм бо созмонҳои байналмилалӣ ва кишварҳои шарик ҳамкории густурда ба роҳ мондааст.

Ҷумҳурии Тоҷикистон аз таҷрибаи талхи солҳои ҷанги шаҳрвандӣ сабақҳои муҳим гирифтааст. Он рӯзҳои душвор ба мардуми кишвар нишон доданд, ки нооромии сиёсиву иҷтимоӣ метавонад ба суботу рушди давлат ва зиндагии осоиштаи мардум таъсири ҷиддӣ расонад. Аз ин рӯ, ҳифзи сулҳу ваҳдати миллӣ, таъмини суботи ҷомеа, эҳтироми қонун ва баланд бардоштани ҳисси масъулияти шаҳрвандӣ вазифаи муҳими ҳар як шаҳрванди кишвар ба ҳисоб меравад.

Бо мақсади таҳкими заминаҳои ҳуқуқӣ ва институтсионалии муқовимат ба экстремизм ва терроризм дар Ҷумҳурии Тоҷикистон як қатор санадҳои муҳими ҳуқуқӣ қабул гардидаанд. Қонунҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи муқовимат ба экстремизм» ва «Дар бораи муқовимат ба терроризм» асосҳои ҳуқуқӣ ва ташкилии пешгирӣ ва муқовимат бо ин зуҳуроти хатарнокро муайян менамоянд.

Ҳамзамон, Стратегияи пешгирии экстремизм ва терроризм дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2040 ба такмили сиёсати давлатӣ, муайян намудани вазифаҳои афзалиятноки мақомоти давлатӣ ва худидоракунии шаҳраку деҳот, инчунин, таҳкими ҳамкории онҳо бо ҷомеаи шаҳрвандӣ ва ташкилотҳои байналмилалӣ дар самти пешгирии экстремизм ва терроризм равона гардидааст. Баланд бардоштани маърифати ҳуқуқии аҳолӣ, ташаккули муҳити солими иҷтимоӣ ва пешгирии омилҳое, ки метавонанд ба осебпазирии ҷавонон дар баробари ғояҳои ифротӣ оварда расонанд, аҳаммияти махсус дорад.

Яке аз самтҳои муҳимми пешгирии экстремизм баланд бардоштани сатҳи маърифати сиёсӣ, ҳуқуқӣ ва фарҳангии шаҳрвандон, махсусан ҷавонон мебошад. Ҷавони дорои дониши кофӣ, ҷаҳонбинии васеъ, тафаккури интиқодӣ ва ҳисси баланди масъулияти шаҳрвандӣ метавонад иттилооти носаҳеҳ, таблиғоти ифротӣ ва маводи дорои мазмуни таҳрикдиҳандаро дуруст арзёбӣ намояд.

Имрӯз гурӯҳҳои ифротӣ аз имкониятҳои интернет ва шабакаҳои иҷтимоӣ барои паҳн намудани маводи ифротӣ, таҳрифи воқеият, таъсиррасонӣ ба эҳсосоти ҷавонон ва ҷалби онҳо ба фаъолияти ғайриқонунӣ истифода мебаранд. Бинобар ин, саводи рақамӣ ва фарҳанги истифодаи дурусти шабакаҳои иҷтимоӣ ба яке аз унсурҳои муҳими амнияти иттилоотӣ табдил ёфтааст.

Ҷавонон ҳамчун қишри фаъол ва ояндасози ҷомеа дар таҳкими суботу рушди кишвар нақши муҳим доранд. Аз ин рӯ, ба онҳо на танҳо донишҳои касбӣ, балки дониши ҳуқуқӣ, фарҳанги муошират, тафаккури мустақил, ҳисси масъулият ва малакаҳои истифодаи дурусти технологияҳои иттилоотӣ низ бояд омӯзонида шавад.

Дар ДДМИТ ҷиҳати иҷрои чорабиниҳои пешбинишуда корҳои дахлдор ба роҳ монда мешаванд. Баланд бардоштани сатҳи маърифати ҳуқуқӣ ва иттилоотии кормандон, риояи талаботи қонунгузорӣ, таҳкими масъулияти шаҳрвандӣ ва баланд бардоштани фарҳанги муносибат бо иттилоот барои фаъолияти босамари ҳар як муассисаи давлатӣ аҳаммияти муҳим дорад.

Имрӯз ҳар як шаҳрванди кишвар бояд дарк намояд, ки терроризм ва экстремизм танҳо масъалаи мақомоти ҳифзи ҳуқуқ нест. Ин зуҳурот метавонанд ба ҳаёти инсон, суботи ҷомеа, амнияти давлат ва рушди иқтисодиву иҷтимоӣ таҳдид намоянд. Аз ин рӯ, пешгирии онҳо бояд, пеш аз ҳама, хусусияти фарогир, пешгирикунанда ва маърифатӣ дошта бошад.

Таҷрибаи ҷанги шаҳрвандӣ барои мардуми Тоҷикистон нишон дод, ки нооромӣ ва ихтилофи иҷтимоиву сиёсӣ метавонанд ба ҳаёти мардум ва рушди давлат таъсири ҷиддӣ расонанд. Аз ин рӯ, ҳифзи сулҳу субот ва ваҳдати миллӣ бояд на танҳо вазифаи мақомоти давлатӣ, балки масъулияти шаҳрвандии ҳар як фарди ҷомеа бошад.

Ҳар як шаҳрванд метавонад бо эҳтироми қонун, таҳаммулпазирӣ, муносибати масъулиона ба иттилоот, тарбияи дурусти фарзандон ва саҳм гузоштан дар ҳаёти созандаи ҷомеа дар пешгирии зуҳуроти номатлуб саҳм гузорад.

 

Нигина ҚАРАХОНОВА,

муаллими кафедраи андозбандӣ ва суғуртаи ДДМИТ