Дар шароити муосир, ки  ҷаҳон бо тағйироти босуръати сиёсӣ, иқтисодӣ ва фарҳангӣ рӯ ба рӯ шудааст, худшиносии миллӣ яке аз омилҳои муҳимтарини ҳифзи манфиатҳои миллӣ дар ҳар як давлат ба ҳисоб меравад.

Муносибатҳои геосиёсӣ байни давлатҳо пайваста тағйир меёбанд ва ин раванд метавонад ба рушди давлатҳо ва ҳифзи арзишҳои миллии онҳо таъсир расонад. Дар чунин шароит худшиносии миллӣ ҳамчун омили муҳим барои ҳифзи манфиатҳои миллӣ хизмат мекунад.

Худшиносии миллӣ ин дарки шахс аз мансубияти худ ба як миллат мебошад. Он эҳтиром ба таърих, фарҳанг, забон, урфу одат ва арзишҳои миллиро дар бар мегирад. Вақте ки инсон худро узви як миллат медонад ва ба арзишҳои миллӣ эҳтиром мегузорад, ӯ барои ҳифз ва рушди давлат кӯшиш мекунад. Аз ҳамин сабаб худшиносии миллӣ дар ташаккули ҳисси ватандӯстӣ ва масъулияти шаҳрвандон нақши муҳим дорад.

Манфиатҳои миллӣ маҷмуи ҳадафҳо ва арзишҳое мебошанд, ки барои рушди давлат ва зиндагии осоиштаи мардум муҳим мебошанд. Ба онҳо истиқлолияти давлатӣ, амнияти миллӣ, рушди иқтисодӣ, ҳифзи фарҳанг ва забони миллӣ дохил мешаванд. Барои ҳифзи ин манфиатҳо на танҳо иқтидори сиёсӣ ва иқтисодӣ, балки шуури баланди миллӣ ва ваҳдати ҷомеа низ зарур аст.

Дар шароити тағйирёбии муносибатҳои геосиёсӣ давлатҳо бо ҳамдигар ҳамкорӣ ва рақобат доранд. Ин раванд метавонад ба фарҳанг, иқтисод ва сиёсати давлатҳо таъсир расонад. Агар миллат дорои худшиносии миллӣ бошад, метавонад арзишҳои худро ҳифз намуда, ба таъсирҳои манфии беруна муқобилат кунад. Худшиносии миллӣ инчунин ба таҳкими ваҳдати ҷомеа мусоидат мекунад. Вақте ки шаҳрвандон худро як қисми миллат медонанд, дар ҷомеа ҳамдигарфаҳмӣ ва ҳамбастагӣ ба вуҷуд меояд.

Дар ташаккули худшиносии миллӣ омӯзиши таърих, фарҳанг ва забони модарӣ аҳамияти калон дорад. Осори олимон ва муаррихон дар шинохти таърихи миллат нақши муҳим мебозанд. Аз ҷумла асарҳои муаррихи машҳур Бобоҷон Ғафуров дар омӯзиши таърихи тоҷикон ва баланд бардоштани худшиносии миллӣ аҳамияти калон доранд.

Хулоса, худшиносии миллӣ яке аз омилҳои асосии ҳифзи манфиатҳои миллӣ мебошад. Дар шароити тағйирёбии муносибатҳои геосиёсӣ миллате метавонад устувор ва пешрафта бошад, ки шаҳрвандонаш худшиносии баланд дошта бошанд. Аз ин рӯ, рушди худшиносии миллӣ, махсусан дар байни ҷавонон, барои ҳифзи истиқлолият, фарҳанг ва арзишҳои миллӣ аҳамияти бузург дорад. Миллате, ки худшиносии қавӣ дорад, метавонад ояндаи устувор ва пешрафтаи худро таъмин намояд.

 

Муҳаммадамин ДАВРОНЗОДА,

донишҷӯйи курси 1-уми

факултети ҳисобдорӣ ва омор