Ваҳдати миллӣ яке аз арзишҳои муқаддас ва бунёдии ҳар миллат ба шумор меравад. Он на танҳо ҳамдигарфаҳмӣ ва иттиҳоди мардумро ифода мекунад, балки ҳамчун омили асосии суботи сиёсӣ, рушди иқтисодӣ, пешрафти иҷтимоӣ ва ҳифзи арзишҳои фарҳангии ҷомеа хизмат менамояд. Таҷрибаи таърихӣ нишон медиҳад, ки давлатҳое, ки дар онҳо ваҳдат ва ягонагӣ ҳукмфармо аст, ба дастовардҳои бузурги сиёсӣ ва иқтисодӣ ноил гардида, ҷойгоҳи арзандаеро дар арсаи ҷаҳонӣ соҳиб мешаванд.

Барои мардуми Тоҷикистон ваҳдати миллӣ маънои махсус дорад. Он дастоварди бузурги таърихӣ мебошад, ки бо талошу заҳматҳои зиёд ба даст омада, барои наслҳои имрӯзу оянда ҳамчун мактаби бузурги давлатдорӣ хизмат мекунад.

Аз нуқтаи назари илмҳои сиёсӣ ва ҷомеашиносӣ, ваҳдати миллӣ ҳолати ҳамгироии иҷтимоӣ мебошад, ки дар он шаҳрвандон новобаста ба мансубияти қавмӣ, динӣ, забонӣ ва иҷтимоӣ дар атрофи манфиатҳои умумимиллӣ муттаҳид мегарданд. Ваҳдат раванди ташаккули шуури ягонаи шаҳрвандӣ мебошад, ки инсонро аз доираи манфиатҳои шахсӣ боло бурда, ба ҳифзи манфиатҳои ҷомеа ва давлат раҳнамоӣ мекунад.

Файласуфони муосир ваҳдатро ҳамчун шакли олии сармояи иҷтимоӣ арзёбӣ менамоянд. Сармояи иҷтимоӣ маҷмуи эътимод, ҳамкорӣ ва масъулияти муштарак аст, ки барои рушди ҷомеа замина фароҳам меорад. Дар ҷомеае, ки сатҳи эътимод баланд аст, пешрафти иқтисодӣ ва суботи сиёсӣ низ устувор мегардад.

Яке аз шартҳои муҳими рушди давлат мавҷудияти муҳити осоишта ва устувор мебошад. Ваҳдати миллӣ чунин муҳитро фароҳам меорад ва барои татбиқи барномаҳои стратегии давлат заминаи мусоид муҳайё месозад.

Дар шароити ҷаҳонишавӣ ва рақобатҳои геополитикӣ давлатҳое муваффақ мешаванд, ки ҷомеаи онҳо дорои ҳувияти қавии миллӣ ва ягонагии иҷтимоӣ бошад. Ваҳдат ба шаҳрвандон имкон медиҳад, ки дар ҳалли масъалаҳои муҳими сиёсӣ, иқтисодӣ ва фарҳангӣ фаъолона иштирок намуда, масъулияти худро дар назди давлат ва миллат эҳсос намоянд.

Таҳқиқоти иқтисодӣ нишон медиҳанд, ки байни суботи иҷтимоӣ ва суръати рушди иқтисодӣ робитаи мустақим вуҷуд дорад. Ҳар қадар сатҳи ваҳдат ва ҳамдигарфаҳмӣ баланд бошад, ҳамон қадар имконияти ҷалби сармоягузорӣ, рушди соҳибкорӣ ва татбиқи лоиҳаҳои бузурги миллӣ зиёд мегардад.

Ҳувияти миллӣ маҷмуи арзишҳо, анъанаҳо, забон, фарҳанг ва таърихи миллат мебошад. Дар шароити таъсири фарҳангҳои гуногун ва рушди босуръати технологияҳои иттилоотӣ ҳифзи ҳувияти миллӣ аҳаммияти бештар пайдо кардааст.

Ваҳдати миллӣ ҳамчун сипари маънавӣ миллатро аз парокандагии фарҳангӣ ва бегонашавии арзишҳо муҳофизат менамояд. Миллате, ки ваҳдати худро ҳифз мекунад, метавонад фарҳанги миллӣ, забони давлатӣ ва анъанаҳои таърихии худро ба наслҳои оянда интиқол диҳад.

Бузургони илму фарҳанг таъкид намудаанд, ки бақои миллат, пеш аз ҳама, ба ваҳдати фикрӣ ва маънавии он вобаста аст. Миллате, ки дорои шуури баланди миллӣ мебошад, метавонад дар баробари таҳдидҳои гуногуни замон устувор бимонад.

Ҷавонон неруи созанда ва ояндаи ҳар давлат мебошанд. Тақдири ҷомеа аз сатҳи маърифат, дониш ва масъулиятшиносии онҳо вобастагии зиёд дорад. Аз ин рӯ, тарбияи ҷавонон дар рӯҳияи ватандӯстӣ, худшиносии миллӣ ва эҳтиром ба арзишҳои давлатдорӣ яке аз вазифаҳои муҳимтарин маҳсуб меёбад.

Ҷавонони имрӯз бояд дарк намоянд, ки ваҳдат танҳо мероси гузашта нест, балки масъулияти имрӯзу фардои онҳост. Ҳар як ҷавон бо рафтор, дониш, меҳнат ва фаъолияти ҷамъиятии худ метавонад дар таҳкими сулҳу субот ва ваҳдати миллӣ саҳми арзанда гузорад.

Ваҳдат арзиши баланди маънавӣ мебошад. Он фарҳанги таҳаммулпазирӣ, эҳтироми ҳамдигар, масъулиятшиносӣ ва инсондӯстиро ташаккул медиҳад. Ҷомеаи воҳид ҷомеаест, ки дар он ҳуқуқу озодиҳои инсон эҳтиром гардида, адолат ва қонунмандӣ ҳукмфармо аст.

Дар чунин ҷомеа шаҳрвандон худро узви як хонаводаи бузург эҳсос намуда, барои пешрафти давлат якҷоя талош мекунанд. Аз ҳамин ҷиҳат, ваҳдати миллӣ на танҳо воситаи нигоҳдории субот, балки мактаби тарбияи ахлоқӣ ва шаҳрвандии мардум низ мебошад.

Ваҳдати миллӣ бузургтарин неъмат ва дастоварди ҳар миллат аст. Он пояи устувории давлат, кафили амният, омили рушди иқтисодӣ ва сарчашмаи пешрафти маънавии ҷомеа мебошад. Таърих собит намудааст, ки танҳо дар фазои сулҳу ваҳдат миллат метавонад ба қуллаҳои баланди тараққиёт бирасад.

Аз ин рӯ, ҳифз ва таҳкими ваҳдати миллӣ вазифаи муқаддаси ҳар як шаҳрванд мебошад. Мо бояд бо эҳтиром ба арзишҳои миллӣ, баланд бардоштани сатҳи дониш, таҳкими фарҳанги ҳамдигарфаҳмӣ ва садоқат ба Ватан барои пойдории ваҳдат ва рушди минбаъдаи Тоҷикистони азиз саҳмгузор бошем. Зеро ваҳдати миллӣ на танҳо рамзи ягонагии миллат, балки калиди ояндаи дурахшон ва пешрафти устувори давлат аст.

Ваҳдати миллӣ барои Тоҷикистон на танҳо як дастоварди таърихӣ, балки як зарурати ҳаётии илмӣ ва стратегӣ барои ҳифзи соҳибихтиёрӣ аст. Танҳо дар фазои сулҳу устуворӣ метавон илмро рушд дод, иқтисодро пеш бурд ва насли соҳибмаърифатро тарбия кард. Ваҳдат қонуни устувории коинот ва ҷомеа аст.

 

Миралӣ ШОДМОНОВ,

мудири кафедраи математикаи олии ДДМИТ