Дар ҷаҳони муосир иқтисодиёти кишварҳо ба ҳам зич алоқаманд гардидааст. Равандҳои ҷаҳонишавӣ боис шудаанд, ки ҳар гуна мушкилоти иқтисодӣ дар як кишвар метавонад ба дигар давлатҳо низ таъсир расонад. Аз ин рӯ, проблемаҳои глобалӣ дар иқтисодиёт аҳамияти калон дошта, ҳалли онҳо ҳамкории байналмилалиро талаб мекунад.

Яке аз проблемаҳои асосӣ буҳронҳои иқтисодӣ мебошад. Масалан, бӯҳрони молиявии ҷаҳонӣ 2008 нишон дод, ки чӣ гуна мушкилоти як бахши иқтисодӣ метавонад ба тамоми ҷаҳон паҳн гардад. Ин буҳрон боиси коҳиши истеҳсолот, афзоиши бекорӣ ва паст шудани сатҳи зиндагии мардум гардид.

Проблемаи дигари муҳим таваррум мебошад. Таваррум баланд шудани нархи молу хизматрасониҳоро дар бар мегирад, ки қобилияти харидории аҳолиро коҳиш медиҳад. Дар бисёр кишварҳо таваррум ба мушкилоти ҷиддии иҷтимоӣ ва иқтисодӣ табдил ёфтааст.

Ҳамчунин, бекорӣ яке аз масъалаҳои глобалӣ ба ҳисоб меравад. Норасоии ҷойҳои корӣ, махсусан дар байни ҷавонон метавонад ба афзоиши камбизоатӣ ва ноустувории иҷтимоӣ оварда расонад. Бекорӣ рушди иқтисодиро суст намуда, имкониятҳои пешрафти ҷомеаро маҳдуд мекунад.

Нобаробарии иқтисодӣ низ аз ҷумлаи проблемаҳои муҳими ҷаҳонӣ мебошад. Тафовути калон байни даромади аҳолии сарватманд ва камбизоат боиси ноадолатии иҷтимоӣ мегардад. Ин ҳолат метавонад ба нооромӣ дар ҷомеа ва коҳиши эътимод ба ҳукумат таъсир расонад.

Яке аз масъалаҳои муосир таъсири технология ба иқтисодиёт мебошад. Рушди иқтисоди рақамӣ ва автоматизатсия боис шудааст, ки баъзе касбҳо аз байн раванд. Ин раванд, ки бо номи автоматизатсия маъруф аст, метавонад бекориро зиёд намояд, агар кормандон ба шароити нав мутобиқ карда нашаванд.

Ғайр аз ин, қарзи давлатӣ ва вобастагии кишварҳо аз қарзҳои хориҷӣ низ мушкилоти ҷиддӣ ба шумор меравад. Афзоиши қарз метавонад ба буҷаи давлат фишор оварда, рушди иқтисодиро маҳдуд созад.

Дар баробари ин, масъалаҳои экологӣ низ ба иқтисодиёт таъсир мерасонанд. Тағйирёбии иқлим, камшавии захираҳои табиӣ ва офатҳои табиӣ метавонанд ба соҳаҳои гуногуни иқтисод зарар расонанд ва хароҷоти давлатҳоро зиёд намоянд.

Дар хулоса, проблемаҳои глобалӣ дар иқтисодиёт масъалаҳои мураккаб ва ба ҳам вобаста мебошанд. Барои ҳалли онҳо ҳамкории кишварҳо, истифодаи сиёсати дурусти иқтисодӣ ва ҷорӣ намудани технологияҳои нав зарур аст. Танҳо дар ин сурат метавон ба рушди устувори иқтисоди ҷаҳонӣ ноил гардид.

 

Маҳлиё ХОЛНАЗАРОВА,

донишҷӯи курси 4 ихтисоси кори бонкии факултети молия ва қарз ДДМИТ