Ваҳдати миллӣ яке аз муҳимтарин дастовардҳои таърихии халқи тоҷик ба шумор рафта, ҳамчун пояи устувори давлатдорӣ, суботи сиёсӣ ва рушди ҳамаҷонибаи ҷомеа хизмат менамояд. Таҷрибаи таърихӣ нишон медиҳад, ки ҳеҷ як давлат бе сулҳу субот, ҳамдигарфаҳмӣ ва муттаҳидии шаҳрвандон ба рушди устувор ва татбиқи ҳадафҳои стратегии худ ноил шуда наметавонад. Барои Ҷумҳурии Тоҷикистон ваҳдати миллӣ заминаи муҳими ҳуқуқӣ ва кафолати пешрафти давлат мебошад.

Имрӯз Тоҷикистон дар марҳилаи рушди устувор қарор дошта, татбиқи ҳадафҳои стратегии кишвар, аз ҷумла таъмини истиқлоли энергетикӣ, раҳоӣ аз бунбасти коммуникатсионӣ, таъмини амнияти озуқаворӣ ва саноатикунонии босуръати кишварро пайгирӣ менамояд. Амалӣ гардидани ин ҳадафҳои муҳим бевосита ба ҳифз ва таҳкими ваҳдати миллӣ вобаста мебошад. Дар ин раванд, ҳуқуқ ва қонунгузорӣ ҳамчун воситаи асосии танзими муносибатҳои ҷамъиятӣ, таъмини адолат ва ҳифзи манфиатҳои шаҳрвандон нақши асосӣ дорад.

Ваҳдати миллӣ маънои ҳамдигарфаҳмӣ, ҳамзистии осоишта ва муттаҳидии тамоми қишрҳои ҷомеаро дар атрофи манфиатҳои умумимиллӣ ифода менамояд. Маҳз тавассути ваҳдат ва ҳамбастагӣ давлат метавонад барномаҳои стратегии худро амалӣ гардонад ва шароити зиндагии арзандаро барои шаҳрвандон фароҳам оварад.

Дар таърихи навини Тоҷикистон ба даст овардани сулҳ ва ризоияти миллӣ ба кишвар имкон дод, ки иқтисодиёт барқарор гардида, инфрасохтори иҷтимоӣ рушд ёбад, сатҳи зиндагии аҳолӣ беҳтар шавад ва обрӯи байналмилалии Тоҷикистон тақвият пайдо намояд. Ҳамаи ин дастовардҳо натиҷаи фазои сулҳу субот ва ваҳдати миллӣ мебошанд.

Имрӯз низ татбиқи лоиҳаҳои бузурги иқтисодӣ, энергетикӣ ва иҷтимоӣ танҳо дар шароити ҳамдигарфаҳмӣ ва ҳамкории шаҳрвандон имконпазир аст. Ваҳдати миллӣ мардумро дар атрофи арзишҳои миллӣ ва ҳадафҳои умумии давлат муттаҳид намуда, барои рушди устувор заминаи мусоид фароҳам меорад.

Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон барои таъмини рушди устувори мамлакат як қатор ҳадафҳои стратегии миллӣ муайян намудааст. Ин ҳадафҳо ба баланд бардоштани сатҳи некуаҳволии мардум ва таҳкими иқтидори иқтисодии кишвар нигаронида шудаанд.

Яке аз чунин ҳадафҳо - таъмини истиқлолияти энергетикӣ мебошад. Дар ин самт, сохтмони неругоҳҳо, хатҳои интиқоли барқ ва дигар иншооти муҳими энергетикӣ амалӣ гардида истодааст. Барои татбиқи ин барномаҳо муҳити орому осуда ва дастгирии ҷомеа аҳамияти аввалиндараҷа дорад.

Ҳадафи дигари стратегӣ раҳоӣ аз бунбасти коммуникатсионӣ мебошад. Сохтмони роҳҳо, нақбҳо, пулҳо ва дигар иншооти нақлиётӣ танҳо дар шароити субот ва ҳамдигарфаҳмии ҷомеа метавонад босамар анҷом ёбад.

Таъмини амнияти озуқаворӣ ва саноатикунонии босуръати кишвар низ аз ҷумлаи самтҳои муҳими рушди миллӣ мебошанд. Пешрафти ин бахшҳо ба фаъолияти муштараки давлат, соҳибкорон ва шаҳрвандон вобаста буда, ваҳдати миллӣ барои ҳамоҳангии ин равандҳо нақши муҳим мебозад.

Ҳуқуқ яке аз муҳимтарин василаҳои таҳкими ваҳдати миллӣ ба ҳисоб меравад. Тавассути меъёрҳои ҳуқуқӣ муносибатҳои ҷамъиятӣ ба танзим дароварда шуда, ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрванд ҳифз мегарданд. Маҳз адолати ҳуқуқӣ ва волоияти қонун заминаи эътимоди шаҳрвандонро ба давлат ва ҷомеа фароҳам месозанд.

Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун санади олии ҳуқуқии кишвар принсипҳои асосии давлатдорӣ, баробарҳуқуқии шаҳрвандон, ҳифзи ҳуқуқу озодиҳои инсон ва таъмини ваҳдати ҷомеаро муқаррар намудааст. Дар асоси меъёрҳои Конститутсия тамоми шаҳрвандон новобаста ба миллат, нажод, забон, дин ва мавқеи иҷтимоӣ дар назди қонун баробар мебошанд.

Волоияти қонун яке аз омилҳои муҳими таҳкими ваҳдати миллӣ мебошад. Ҳар қадаре ки қонунҳо одилона татбиқ шаванд ва ҳуқуқҳои шаҳрвандон ҳифз гарданд, ҳамон қадар сатҳи эътимод ба давлат ва суботи ҷомеа баланд мегардад. Баръакс, поймол гардидани ҳуқуқҳо ва беадолатӣ метавонанд боиси ихтилоф ва коста шудани ҳамдигарфаҳмӣ дар ҷомеа шаванд.

Дар ин раванд, мақомоти ҳокимияти давлатӣ, мақомоти ҳифзи ҳуқуқ ва мақомоти судӣ вазифадоранд, ки иҷрои қонунгузориро таъмин намуда, ҳуқуқ ва манфиатҳои қонунии шаҳрвандонро ҳимоя намоянд. Фаъолияти самараноки ин ниҳодҳо ба таҳкими тартиботи ҳуқуқӣ ва суботи ҷомеа мусоидат мекунад.

Яке аз шартҳои муҳими таҳкими ваҳдати миллӣ баланд бардоштани маърифати ҳуқуқии шаҳрвандон мебошад. Шахсе, ки ҳуқуқ ва уҳдадориҳои худро медонад, ба қонун эҳтиром мегузорад ва дар рушди ҷомеа саҳми фаъолона мегирад.

Баланд бардоштани фарҳанги ҳуқуқӣ барои пешгирии қонуншиканӣ, мубориза бар зидди ифротгароӣ ва тақвияти ҳисси масъулияти шаҳрвандӣ мусоидат менамояд. Дар шароити ҷаҳонишавӣ ва рушди босуръати технологияҳои иттилоотӣ аҳамияти маърифати ҳуқуқӣ боз ҳам бештар мегардад.

Муассисаҳои таълимӣ, воситаҳои ахбори омма ва сохторҳои давлатӣ бояд барои тарбияи ҳуқуқии аҳолӣ ва тарғиби арзишҳои сулҳ, ваҳдат ва қонуният саҳми назаррас гузоранд. Зеро шаҳрвандони дорои маърифати баланди ҳуқуқӣ беҳтар метавонанд манфиатҳои миллӣ ва арзишҳои давлатдориро ҳифз намоянд.

Таҳкими ваҳдати миллӣ танҳо вазифаи давлат нест, балки масъулияти ҳар як шаҳрванд низ мебошад. Ҳар як сокини кишвар бояд дар ҳифзи сулҳу субот, эҳтироми қонун, таҳаммулпазирӣ ва эҳтироми арзишҳои миллӣ саҳмгузор бошад. Махсусан, ҷавонон ҳамчун неруи пешбарандаи ҷомеа бояд ба омӯзиши донишҳои ҳуқуқӣ, ҳифзи манфиатҳои миллӣ ва рушди давлат аҳамияти ҷиддӣ диҳанд. Дар шароити муосир маҳз ҷавонони соҳибмаърифат ва ватандӯст метавонанд дар таҳкими ваҳдати миллӣ ва татбиқи ҳадафҳои стратегии кишвар нақши муассир бозанд.

Риояи қонун, эҳтиром ба ҳуқуқи дигарон ва иштироки фаъолона дар ҳаёти ҷамъиятӣ нишонаи фарҳанги баланди шаҳрвандӣ буда, барои рушди ҷомеаи демократӣ ва ҳуқуқбунёд замина фароҳам меорад.

Ваҳдати миллӣ яке аз арзишҳои муқаддас ва дастовардҳои бузурги халқи тоҷик мебошад, ки барои рушди устувори давлат ва татбиқи ҳадафҳои стратегии кишвар заминаи боэътимод фароҳам овардааст. Маҳз дар фазои сулҳу субот ва ҳамдигарфаҳмӣ Тоҷикистон тавонист ба дастовардҳои назаррас ноил гардад ва барои ояндаи дурахшон замина гузорад.

Дар ин раванд, ҳуқуқ ва қонунгузорӣ ҳамчун воситаи муҳими таҳкими ваҳдат, таъмини адолат ва ҳифзи ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрвандон нақши асосӣ доранд. Волоияти қонун, маърифати ҳуқуқӣ ва эҳтиром ба арзишҳои конститутсионӣ барои ҳифзи ваҳдати миллӣ ва татбиқи самараноки ҳадафҳои стратегии кишвар аҳамияти бузург доранд. Аз ин рӯ, ҳар як шаҳрванди Тоҷикистон бояд дар таҳкими ваҳдати миллӣ, риояи қонун ва ҳифзи манфиатҳои давлату миллат саҳми арзандаи худро гузорад, зеро ояндаи ободу пешрафтаи кишвар аз ваҳдат, ҳамдигарфаҳмӣ ва эҳтироми қонун вобастагии мустақим дорад.

 

  Хисрав АБДУРАЗОҚОВ,

ассистенти кафедраи ҳуқуқи маъмурӣ ва муқовимат бо коррупсия